Yuliya Yemelyanova va Mansur Movlayev. Ijtimoiy tarmoqdagi fotosurat
Qozog'iston apellyatsiya sudlari rossiyalik Mansur Movlayev va Yuliya Yemelьyanovaga boshpana berishdan bosh tortish qarori ustidan kiritilgan arizalarni qondirmadi. Bu haqda ularni himoya qilayotgan olmaotalik advokat Murat Adam Facebook (RFda ekstremistik deb tan olingan va taqiqlangan Meta korporatsiyasiga tegishli tarmoq)dagi o'z sahifasida ma'lum qildi.
«Sudlarimizning faoliyati meni endi hayratda qoldirishi qiyin, chunki huquqiy nuqtai nazardan hayratga soladigan sud qarorlari chiqarilayotganiga ko'plab misollari mavjud. Biroq, Mansur Movlayev va Yuliya Yemelyanova misolida bu shunchaki ularning huquqlarini himoya qilishning rasman sud tomonidan rad etilishi emas, balki Qozog'iston tomonidan ratifikatsiya qilingan xalqaro huquq normalari ham e'tiborga olinmaganidan darakdir», — degan u.
Advokatning so'zlariga ko'ra, BMTning inson huquqlari bo'yicha maxsus ma'ruzachilarining Mansur Movlayev va Yuliya Yemelьyanova ishlari bo'yicha Qozog'istonga yuborgan maxsus murojaatlari va xabarlari ham e'tiborsiz qolgan.
«Bundan bitta xulosaga kelish mumkin: xalqaro huquq, afsuski, Qozog'istonda ishlamaydi», — deb ta'kidlaydi Murat Adam.
Movlayev Ramzan Qodirov rejimiga qarshi bo'lgan «Adat» muxolifat harakati a'zosi. Rossiyada u tovlamachilik va ekstremizmda ayblanmoqda. 2020 yili Movlayev giyohvand moddalar savdosi ayblovlari bilan uch yilga ozodlikdan mahrum qilingan, bu ayblovlarni u uydirma deb hisoblaydi. Ozod qilinganidan so'ng, himoya tomoniga ko'ra, u o'g'irlab ketilgan va maxfiy hibsxonada saqlangan va u yerdan qochishga muvaffaq bo'lgan. Faolning o'zi ta'qiblarni Chechenistondagi odam o'g'irlashlarga oid chiqishlari bilan bog'liqligini aytadi.
Qochib ketgandan so'ng, Movlayev Olmaotaga o'rnashadi va u yerda sport murabbiyi bo'lib ishlaydi. 2025 yil may oyida u Rossiya iltimosiga binoan hibsga olingan, ammo tez orada boshpana izlovchi maqomini olgan va bu uni vaqtincha ekstraditsiyadan himoya qilgan. 2025 yil dekabr oyida Qozog'iston rasmiylari uning siyosiy boshpana so'rab bergan arizasini rad etishgan va 2026 yil yanvar oyida Qozog'iston Bosh prokuraturasi uni Rossiyaga ekstraditsiya qilishga ruxsat bergan.
2026 yil fevral oyida BMTning Inson huquqlari qo'mitasi Movlayevning ekstraditsiyasini to'xtatib turishni talab qilgan. Hozirda u hibsda; 8 may kuni Olmaota tergov sudi uning ekstraditsiya qilish muddatini uzaytirdi.
Yemelyanova — Rossiya muxolifati yetakchisi Aleksey Navalniyning Sankt-Peterburg shtabining sobiq xodimi. Rossiyada unga qarshi 2021 yili o'g'irlik bo'yicha jinoiy ish qo'zg'atilgan. Tergov ma'lumotlariga ko'ra, faol go'yoki Sankt-Peterburgda taksi haydovchisi telefonini o'g'irlagan. Yemelьyanova o'z aybini rad etgan va ish soxtalashtirilgan deb da'vo qilgan. Ish sudga yetib borgach, faol mamlakatni tark etgan.
O'tgan yil 31 avgustida u Olmaota aeroportida hibsga olingan. Yemelyanova Qozog'iston orqali tranzitda Gruziyadan Vetnamga uchib ketayotgan bo'lgan. Muxolifat faoli Rossiya tomonidan davlatlararo qidiruv ro'yxatiga kiritilgani uchun hibsga olingan.
11 fevral kuni Qozog'iston uni Rossiyaga ekstraditsiya qilish niyatini ma'lum qildi. O'sha oyda G'arbiy Qozog'iston viloyat ma'muriy sudi rossiyalik ayolning siyosiy boshpana so'rab bergan arizasini rad yetdi. May oyida, inson huquqlari faollarining so'zlariga ko'ra, u ikkinchi bor yana rad javobini olgan. Yemelьyanova hozirda Olmaotadagi tergov hibsxonasida saqlanmoqda.
