Orenburgda Ukraina foydasiga josuslik qilishda ayblanayotgan Qozog‘iston fuqarosi Roman Belov ishi bo‘yicha tergov harakatlari yakunlandi. Bu haqda Qozog‘iston Xalqaro inson huquqlari va qonuniylikka rioya etish byurosi (QIHQB) xabar berdi.
Huquq himoyachilariga yuborilgan maktubda Belov aybini tan olishga majburlash maqsadida qiynoqqa solinganini ta’kidlagan.
47 yoshli Roman Belov — Bayqo‘ng‘ir shahrida yashagan tatuaj ustasi. 2025 yil noyabr oyida uni fitnes-markazni rasmiylashtirish bahonasida Orenburgga taklif qilishgan. Chegara nazorat punktida uning boshiga qop kiydirib, yerga yiqitishgan va kaltaklashgan. Shundan so‘ng uni tergov hibsxonasiga olib borishgan. O‘shandan beri, qariyb 11 oydan buyon, u hibsda saqlanmoqda.
Belov Ukraina foydasiga josuslik qilishda ayblangan. Tergov versiyasiga ko‘ra, u Rossiya qurolli kuchlari haqidagi ma’lumotlarni to‘plab, Ukraina maxsus xizmatlari vakillariga uzatgan. 2026 yil avgust oyida yozilgan maktubida u jinoiy ish 2025 yil 18 noyabrda qo‘zg‘atilganini va undan qandaydir jadvalni uzatganini tan olish talab qilinganini aytgan.
«Men hayratdan jilmayib qo‘ydim, shu zahoti har tomondan zarbalar ostida qoldim. Ayblovni rad etdim, bunday ish qilmaganimni aytdim. Ular boshimga urishdi, men esa buni qilmaganimni takrorlayverdim. Ular meni umrbod qamoqqa tiqishlarini, “xo‘rozlar” bilan birga o‘tirishimni aytib, tahdid qilishdi, haqoratlashdi va kamsitishdi. Agar aybimni tan olmasam, xotinim qamalishini, eng kamida esa bolalarim bolalar uyiga yuborilishini aytishdi», — deb yozgan Belov.
Uning so‘zlariga ko‘ra, undan elektr toki yordamida qiynoqlar orqali iqrorlik olishga harakat qilishgan. Belovning ta’kidlashicha, qo‘llarini qayirib turgan holda, tokni kishanlar orqali yuborishgan.
«Juda qattiq og‘riq va qo‘rquvni his qildim, baqirdim. Ular to‘xtab, “Tan olasanmi, yuborganmisan?” deb so‘rashdi. Men “Yo‘q, yubormadim”, deb javob berdim. Shunda ular yana xuddi shu harakatlarni takrorlashdi», — deyiladi maktubda.
Belovning aytishicha, hushidan ketayotgandek tuyulganidan keyingina u jadvalni uzatganini tan olgan. Shuningdek, u doimiy bosh og‘rig‘i, buyraklar va chanoq sohasidagi og‘riqlardan shikoyat qilgan. Uning ta’kidlashicha, tibbiy yordam so‘rab bir necha bor murojaat qilganiga qaramay, unga faqat og‘riq qoldiruvchi dorilar berishgan, urolog ko‘rigiga esa yuborishmagan.
Belov maktubida fuqarolik nikohidagi turmush o‘rtog‘i — Rossiya fuqarosi va voyaga yetmagan farzandlarining xavfsizligi uchun xavotir bildirgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, hibsga olinganidan keyin Bayqo‘ng‘irdagi oilasi yashagan xonadonda Rossiya Federal xavfsizlik xizmati (FSB) xodimlari ishtirokida tintuv o‘tkazilgan. Olib qo‘yilgan buyumlar orasida shaxsiy kompyuter, ustiga chiziq tortilgan Z harfi tushirilgan kurtka va Adolf Gitlerning tarjimayi holi haqidagi kitob bo‘lgan.
Qozog‘iston fuqarosining aytishicha, davlat tomonidan tayinlangan advokat unga eng kam jazo olish uchun aybini tan olishni maslahat bergan.
Qozog‘iston Xalqaro inson huquqlari va qonuniylikka rioya etish byurosi ma’lum qilishicha, hibsga olinishidan biroz oldin Belov Ukrainada urushda qatnashgan Rossiya fuqarosi bo‘lgan qo‘shnisi bilan janjallashgan. Huquq himoyachilari kelishmovchilik urushga bo‘lgan munosabat bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, deb taxmin qilishadi.
Avvalroq Qozog‘istonning Qozon shahridagi Bosh konsulxonasi xodimi hibsdagi Belov bilan uchrashishga harakat qilgan, biroq mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, uchrashuvni tashkil etishning imkoni bo‘lmagan. Qozog‘iston tomoni Belovning ahvoli haqidagi ma’lumotlarni Rossiya Federal jazoni ijro etish xizmati (FSIN) va prokuraturasining rasmiy javoblaridan olmoqda. Konsulxona uning qarindoshlari bilan ham aloqada bo‘lib turibdi.
Belov maktubida o‘zining aybsiz ekanini ta’kidlab, ta’qib qilinayotganini urushga qarshi qarashlari bilan bog‘lagan.
«Men tinchlikparvar qarashlarim, fikrlarim va istaklarim uchun bunday qismatga loyiq emasman. Butun dunyoda tinchlik bo‘lishini istash jinoyat emas!» — deb yozgan u.
Ish maxfiylashtirilgani sababli ayblov tafsilotlari va unga asos bo‘lgan dalillar jamoatchilikka oshkor etilmagan.
