twitter.com/Aidos_Ukibay fotosurati
Qozog‘iston musulmonlari Diniy idorasi (QMDI) ma’lum qilishicha, Ostona shahrida joylashgan respublika darajasidagi bosh masjidga rasman yangi nom — «Nursulton masjidi» (qozoqcha: «Nұrsұltan meshіtі») berildi.
Idora ta’kidlashicha, ushbu yangi nom rasmiy tarzda qo‘llaniladi. Masjid bundan keyin ham xalqning ma’naviy hayotiga xizmat qilib, jamiyatda o‘zaro hurmat va hamjihatlikni mustahkamlash, an’anaviy ma’naviy qadriyatlarni saqlash hamda ezgu tashabbuslarni rivojlantirishga hissa qo‘shadi.
Ostonadagi respublika bosh masjidi qurilishi Qozog‘istonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyev tashabbusi bilan boshlangan bo‘lib, u 2022 yil avgust oyida ochilgan. Bu masjid Qozog‘iston va Markaziy Osiyodagi eng yirik masjid hisoblanadi. Uning asosiy namoz zali 30 ming kishiga mo‘ljallangan, atrof hududi bilan birga majmua bir vaqtning o‘zida 120 minggacha namozxonni qabul qila oladi. To‘rtta minoraning balandligi 130 metrga, bosh gumbaz esa taxminan 90 metrga yetadi.
Masjid ochilish marosimida Nursulton Nazarboyev 2019 yil mart oyida, prezidentlik vakolatlari tugashidan bir kun oldin, ushbu masjidning birinchi toshini qo‘yganini eslatib o‘tgandi.
Masjid nomi o‘zgartirilgani haqida Qozog‘iston musulmonlari Diniy idorasi 6 iyul — poytaxt kuni arafasida, shuningdek Nursulton Nazarboyevning tug‘ilgan kuni bilan bir vaqtga to‘g‘ri keladigan sanada ma’lum qildi. 2026 yili Qozog‘istonning birinchi prezidenti 86 yoshni qarshiladi.
Qozog‘istonning sobiq diplomati Kazbek Beysebayev bu qarorga izoh berib, Facebook'da shunday yozdi: «Bu, ehtimol, asoschiga uning tug‘ilgan kuni uchun eng yaxshi sovg‘a bo‘lgandir. Endi uning nomi iymonli odamlar ongida eslab qolinadi». Uning fikricha, bunday qadam Nazarboyev siyosiy merosining qayta tiklanayotganini ko‘rsatadi.
«Umuman olganda, asoschi va uning ishi yana qaytmoqda. E’tiborli jihati shundaki, bu parlament saylovlari arafasida va Uchinchi Qozog‘istonga o‘tishdagi dastlabki qadamlar davrida sodir bo‘lmoqda», — deya qo‘shimcha qiladi sobiq diplomat.
Qantar — 2022 yil yanvar voqealaridan oldin Qozog‘istonda birinchi prezidentning tug‘ilgan kunlari keng nishonlanar, Nursulton Nazarboyev esa mamlakat hayotidagi asosiy siyosiy figuralardan biri bo‘lib qolgan edi. Ko‘plab ekspertlar va kuzatuvchilar mavjud tizimni Nazarboyev shaxsiga sig‘inish (kult) sifatida ta’riflashgan.
Biroq, 2022 yil yanvardagi tartibsizliklardan so‘ng Nursulton Nazarboyev barcha lavozimlaridan ayrildi va amalda Qozog‘istonning ichki hamda tashqi siyosatida ishtirok etishni to‘xtatdi. 2023 yil boshida unga berilgan kafolat va imtiyozlar, shuningdek, barcha faxriy maqomlar, jumladan “yelbasi” (millat yetakchisi) unvoni ham bekor qilindi.
Uning oila a’zolari va yaqin atrofidagi bir qator shaxslar jinoiy ta’qibga uchradi, boshqalari esa davlat lavozimlaridan chetlatildi. 2019 yilda Nazarboyev nomi bilan Nur-Sulton deb qayta nomlangan poytaxt esa avvalgi nomi — Ostonaga qaytarildi.
O‘tgan yili Nazarboyev 85 yoshlik yubileyini nishonladi, biroq mamlakatda bu munosabat bilan hech qanday rasmiy tadbirlar o‘tkazilmadi.
