kursiv.media sayti fotosurati
2026 yil 1 iyundan boshlab O'zbekistonda ko'mirning davlat tomonidan baholanishi bekor qilinadi va ushbu yoqilg'i strategik muhim tovarlar ro'yxatidan olib tashlanadi. Ushbu tashabbus Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ko'mir sanoatini rivojlantirish chora-tadbirlari taqdimoti paytida ma'qullandi, deb xabar beradi uning matbuot xizmati.
Bozor narxlariga o'tish dolzarbdir, chunki ko'mir narxlarini amaldagi ma'muriy tartibga solish ishlab chiqaruvchilarning moliyaviy barqarorligiga, ularning yangi investitsiyalarni jalb qilish qobiliyatiga va ishlab chiqarish hajmini oshirish qobiliyatiga ta'sir qiladi. Shuning uchun narxlar endi talab va taklif asosida belgilanadi va yoqilg'i iste'molchilarga birja savdosi orqali sotiladi.
Ushbu yondashuv sohada ochiq raqobat muhitini yaratish, barcha ishtirokchilar uchun teng sharoit ta'minlash, ishlab chiqaruvchilarni qo'shimcha hajm va sifat uchun rag'batlantirishga xizmat qiladi. Issiqlik elektr stantsiyalari va yirik iste'molchilar ko'mirni «taklif so'rovi» tartibi asosida, hisobot davridagi o'rtacha birja narxlarida xarid qilishi mumkin bo'ladi.
Aholi va byudjet muassasalarini ko'mir bilan barqaror ta'minlash uchun alohida mexanizm joriy etiladi. Ko'mir qazib chiqaruvchilar mahsulotni birja savdolarida alohida savdo maydonchasi orqali yetkazib beruvchi tadbirkorlarga sotadi. Tadbirkorlar omborxonasi, texnikalari va soliq reytingi kabi mezonlar asosida elektron tizim orqali tanlanadi.
Respublika bo'yicha aholi va byudjet tashkilotlariga yetkazib beriladigan ko'mir narxlari o'rtasidagi tafovutni bartaraf etish maqsadida temir yo'lda tashish yagona tarif asosida amalga oshiriladi.
Shuningdek, «Ko'mir ta'minot» mas'uliyati cheklangan jamiyati faoliyati tugatilib, hududlardagi 96 ta ko'mir ombori va texnikalar auktsion savdolari orqali sotiladi.
Taqdimotda ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamini qo'llab-quvvatlash masalasiga alohida e'tibor qaratildi. Mycoal.uz portali orqali ko'mir sotib olgan Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga joriy yil iyunь-dekabrь oylarida 600 ming so'mgacha (50 dollar) bir martalik moddiy yordam ajratiladi.
Shuningdek, Mirziyoyevga Angrendagi Nishbosh ko'mir konini o'zlashtirish investitsiya loyihasi haqida ham axborot berildi. Ushbu loyihaning umumiy zaxirasi 233 million tonna, yillik qazib chiqarish quvvati 10 million tonnani tashkil etadi. Qiymati 494 million dollar bo'lgan loyiha doirasida 880 ta yangi ish o'rni yaratiladi.
Bundan tashqari, konda 1,4 gigavattli issiqlik yelektr stansiyasini — har biri 350 megavatt quvvatga ega to'rtta energiya blokini qurish taklif qilinmoqda. Hukumat ushbu loyiha uchun 1,3 milliard dollar investitsiya jalb qiladi. Elektr stantsiyasi yiliga 9,8 milliard kilovatt-soat elektr yenergiyasi ishlab chiqarishi va 2 milliard kubometr tabiiy gazni tejashi kutilmoqda.
Taqdimot davomida sohadagi yutuqlar ta'kidlandi. Masalan, O'zbekiston mustaqilligining dastlabki 25 yilida ko'mir qazib olish o'rtacha 3,1 million tonnadan 4 million tonnagacha oshgan bo'lsa, so'nggi to'qqiz yil ichida bu ko'rsatkich 10 million tonnaga yetdi. Hukumat rejalariga ko'ra, mamlakat kelgusi kuz-qish mavsumida ko'mir qazib olishni 11 million tonnagacha oshirishni rejalashtirmoqda.
