Prokuror Qirg‘iziston MXDQ sobiq rahbari va «75 shaxs ishi» ga aloqador ayblanuvchilar uchun 9 yillik qamoq jazosini so‘radi

Qamchibek Tashiyev. aki.kg sayti fotosurati

Davlat ayblovchisi Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasining sobiq raisi Kamchibek Tashiyev va «75 shaxs ishi» ga aloqador boshqa ayblanuvchilarning har biriga to‘qqiz yildan ozodlikdan mahrum qilish jazosini tayinlashni so‘radi. Bu haqda 24.kg nashri xabar berdi.

Prokuror suddan ayblanuvchilar kursisida o‘tirgan barcha fuqarolarni aybdor deb topish va ularning har biriga to‘qqiz yillik qamoq jazosini tayinlashni talab qildi. Davlat ayblovchisi bu talablarni 29 iyun kuni «75 shaxs ishi» deb nomlanayotgan ish bo‘yicha navbatdagi sud majlisida bo‘lib o‘tgan sud muzokaralari chog‘ida bildirdi. Sud jarayoni Bishkek shahrining Pervomayskiy tuman sudida sudya Aziret Mederov raisligida yopiq tarzda o‘tmoqda.

Mazkur sud majlisida avvalroq Kamchibek Tashiyev prokuratura vakillariga ayblovdan voz kechish taklifi bilan murojaat qilgan edi.

Advokat Ikramidin Aytqulovning so‘zlariga ko‘ra, himoya tomoni sobiq MXDQ rahbarining tashabbusini qo‘llab-quvvatlagan, biroq davlat ayblovchilari ushbu iltimosga hech qanday munosabat bildirmagan.

2026 yil 10 fevral kuni lavozimidan ozod etilgan Kamchibek Tashiyev Qirg‘iziston Jinoyat kodeksining 326 va 337-moddalari — hokimiyatni zo‘rlik bilan egallash va mansab vakolatini suiiste’mol qilish bo‘yicha ayblanmoqda. Ushbu ish doirasida yana yetti nafar shaxs, jumladan, respublikaning sobiq Bosh prokurori Qurmanqul Zulushev va Jogorku Keneshning sobiq spikeri Nurlanbek Turgunbek uulu ham javobgarlikka tortilgan.

OAV ma’lumotlariga ko‘ra, tergov «75 shaxs maktubi» deb atalgan murojaat bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. U 2026 yil 9 fevral kuni bir guruh siyosatchilar va jamoat arboblari tomonidan muddatidan avval prezident saylovini o‘tkazish chaqirig‘i bilan e’lon qilingan edi. Aynan shu murojaatdan keyin Ichki ishlar vazirligi jinoyat ishini qo‘zg‘atgan va uning doirasida sobiq amaldorlar hamda faollar qo‘lga olingan.

Tergov materiallari sudga yuborilganidan so‘ng ish maxfiylashtirilgan va shu bois sud jarayonini yopiq tartibda o‘tkazishga qaror qilingan. Iyun oyi o‘rtalarida sud majlislari qisqa muddatga ochiq formatga o‘tkazilgan bo‘lsa-da, ko‘p o‘tmay avvalgi tartib qayta tiklangan. Hozirda eshituvlar ommaviy axborot vositalari va jamoatchilik ishtirokisiz o‘tkazilmoqda.

Sobiq maxsus xizmat rahbariga oid ishning maxfiylashtirilishi davlat siri va Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasining tezkor ma’lumotlarini himoya qilish nuqtayi nazaridan odatiy chora sifatida baholanishi mumkin. Biroq, ishning yuqori siyosiy ahamiyatga ega ekani (Tashiyev prezidentning sobiq yaqin safdoshi va asosiy hamkorlaridan biri bo‘lgani) mazkur qarorning sud jarayoni shaffofligiga oid savollarni o‘rtaga chiqaradi. Xalqaro hamjamiyat uchun sudning yopiq tarzda o‘tkazilishi ish atrofidagi ommaviy rezonansni cheklash va sud tizimidan ichki siyosiy elita o‘rtasidagi kurash vositasi sifatida foydalanilayotgani haqidagi ehtimoliy tanqidlarni kamaytirishga urinish sifatida talqin qilinishi mumkin.